Opgericht                                          -09 -1945 te Singapore

Toegevoegd aan                              T.T.C. West - Java, T.T.C. Noord - Sumatra
                                                            T.T.C. Oost - Java

Ingedeeld bij                                    V - Brigade, Z - Brigade, X - Brigade

Actiegebied(en)                               Batavia, Kebajoran, Pondok Gedeh, Bandoeng, Medan
                                                            Kampong Baroe, Brastagi, Sibolangit, Seriboe Dolok

Commandant(en)                            Kapt. J.W.R.H. Doorman                  -09-1945 / 05-09-1946
                                                            Kapt. A. van Santen                       05-09-1946 / 02-05-1947
                                                            Kapt. G.W.T. Dames                     02-05-1947 /12-06-1947
                                                            Majoor B.H. de Vries                     12-06-1947 / 31-10-1947
                                                            Majoor M.L. van Ham            31-10-1947 / 24-03-1948

Opgeheven                                       24-03-1948

Heroprichting                                  ??-??-????

Omgekomen (voor zover bekend)      46 man (van oprichting tot maart 1948)
                                                            36 man (van heroprichting tot april 1950)

Bijnaam                                             “Prins Bernhard Bataljon”

 

Het bataljon was gevormd uit manschappen van het KNIL en marine die uit Japanse krijgsgevangenschap waren teruggekomen. Het “bataljon” bestond bij de oprichting uit een staf en drie compagnieën.

Op 8 oktober kwam het bataljon aan in Batavia. Slechts licht bewapend liep het bataljon haar patrouilles en nam het deel aan diverse zuiveringsacties in en om Batavia. Bij toerbeurt was een compagnie gelegerd te Kebajoran en Pondok Gedeh ten zuiden van Batavia. Op 18 maart 1946 voerde het bataljon samen met het 1e infanteriebataljon van de Mariniersbrigade een succesvolle actie uit naar Pasar Ikan.
In de periode van eind 1945 tot april waren twee pelotons gelegerd te Gorontalo en Morotai (Grote Oost). In januari vertrokken wederom twee pelotons. Deze maal naar Balikpapan, maar door ongeregeldheden in Gorontalo werd de bestemming gewijzigd.

 Op 31 mei 1946 werd het bataljon verplaatst naar Bandoeng en gelegerd in het KMA gebouw. Al snel werden diverse objecten in de stad, zoals het munitiemagazijn te Bodjong Koneng en het Dagocomplex van respectievelijk de Japanners en Inf.V.KNIL overgenomen. Op 16 juli nam het bataljon deel aan een actie naar Soreang en Bandjaran. In juli en augustus werden ook nog acties gevoerd naar Boeahbatoe en Oedjoengbroeng.

Op 16 en 17 juli kreeg het bataljon versterking van twee compagnieën van 5 (9) RS en een compagnie van 7-3 RI en had het bataljon o.a. posten te Ardjasari, Tjitjaloempang en Bodjong Koneng.
Eind augustus werd het bataljon verplaatst en gelegerd in de sector Radjamandala /  Tjirandjang met o.a. posten te Tjikidang, Tjirandjang en Pasir Nangka.
Op 3 november werd het bataljon ingescheept te Tandjong Priok met bestemming Medan op Noord Sumatra.

Na aankomst werd het bataljon gelegerd in de zuid oost sector van Medan. De 2e cie. (stoters) verzorgde de beveiliging op de convooiroute  Medan - Belawan.
Op 30 november nam het bataljon deel aan een grootscheepse zuiveringsactie ten zuiden van Medan. In december werd het bataljon aangesteld als tactische reserve van de Z - Brigade en gelegerd in de Polonia kazerne. Het bataljon werd bij diverse acties ingezet zoals bij Mabar Estate (9-1-‘47), Sikadeng (19-1) en Laboehan (18-2). Op 7 mei werd het bataljon gelegerd in Kampong Baroe waar het werd voorbereid op haar taak tijdens de 1e politionele actie.

 Tijdens de 1e politionele actie, op 21 juli 1947, trok het bataljon via Laboehan op naar Hamperan Perak en Titipajoeng. De volgende dag ging de opmars verder. Ondanks de hevige tegenstand kon met steun van de artillerie en de luchtmacht Tandem Hilir worden bezet. Nu de tegenstand gebroken was konden Stabat en de brug over de Soengei Wampoe zonder moeite worden bezet. Op 26 juli werd het bataljon afgelost door 4-2 RI.
Op 28 juli kwam het bataljon weer in actie. Via Tandjong Morawa werd Loeboek Pakam bezet. Nog was het bataljon niet klaar. Op 31 juli trok het bataljon samen met het 1e Esk.Paw op om de plaatsen Tebing Tinggi, Pematang Siantar, Seriboe Dolok, Merek, Kaban Djahe, Brastagi en Sibolangit te bezetten (later bekend onder de naam “rondrit door Deli”). In een dolle rit die voor de TNI als een volslagen verrassing kwam lukte het om de plaatsen zonder enige tegenstand te bezetten.

 Na de 1e politionele actie was het bataljon o.a. gelegerd in Merek (1e cie.), Kaban Djahe (4e cie. staf), Brastagi (2e cie) en Sibolangit (3e cie.). Door een intensieve patrouillegang en de vele acties in het bezette gebied bij o.a. Sibraja, Naman, Kandibata en Tigabinanga keerde de rust in het gebied terug.
Begin 1948 werd een aanvang gemaakt met de aflossing door 5-11 RI. Op 24 maart werd het bataljon opgeheven. De mannen van 5(9) RS en 7-3 RI bleven nog enige tijd bij 5-11 RI. Hierna werden zij ingedeeld bij het nieuw opgerichte 3-15 RI.       

 In het najaar van 1948 werd een nieuw Inf.IV.KNIL opgericht. Dit bataljon werd ingedeeld bij de X-Brigade op Oost Java en gelegerd te Malang.

Tijdens de 2e politionele actie namen compagnieën van dit nieuwe bataljon o.a. deel aan de opmars naar de Kali Konto werken (krachtcentrale), de bezetting van Mantoep en de bezetting van Wadjak. Na de inname van Wadjak volgde een grote  zuiveringsactie op de hellingen van de Goenoeng Boering (colonne “blauw”).
Bij de bezetting van Mantoep werd hevige tegenstand geboden door de TNI. Met luchtsteun kon deze gebroken worden en Mantoep worden bezet.

Na de 2e politionele actie bleef het bataljon gelegerd in de residentie Malang.

 

.

 

Literatuur:

  1. ‘Korpsgeschiedenis van het IVe bataljon infanterie van het KNIL’. Militaire Spectator, jrg. 118 (1949)

  2. Trilogie Bandjir over Noord-Sumatra., Post, H.
    Deel 1. Bandjir over Noord Sumatra, Medan, 1948; 141 blz.
    Deel 2. Politionele actie, Medan, 1948; 172 blz.
    Deel 3. Bedwongen Bandjir, Medan, 1949; 190 blz.